Sağlık Bakanlığı yenilikçi projeleri ile hizmeti milyonların ayağına götürüyor

T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri, milyonlarca kullanıcıya ulaşan yenilikçi projeleri ile hizmetlerine devam ediyor. HIMSS Dijital Hastane çalışmalarının yanı sara e-Nabız Kişisel Sağlık Sistemi, e-Rapor Sistemi, Teletıp/Teleradyoloji Sistemi, Engelsiz Sağlık İletişim Merkezi (ESİM), Karar Destek Sistemi (KDS) ve Mekansal İş Zekası (MİZ) projeleri ile sağlık bilişiminde önemli yol kat etti.

e-Nabız Kişisel Sağlık Sistemi
Sağlık Bakanlığının tüm sağlık kuruluşlarının bilgi sistemlerini birbirine entegre ettiği bir kişisel sağlık kaydı sistemi olan e-Nabız ile tüm vatandaşlar laboratuvar tahlilleri, radyolojik görüntüleri, kullandığı reçete ve ilaç bilgileri, acil durum bilgileri, konulmuş teşhis, verilmiş her türlü rapor gibi muayenelerine ait her tür detaylı bilgiyi içeren sağlık kayıtlarına cep telefonlarından, tabletlerinden, bilgisayarlarından 7/24 erişebiliyor, dilerse belirlediği kurallar çerçevesinde tümünü ya da bir kısmını istediği süre kadar hekimleri ya da yakınlarıyla paylaşabilmektedir. Ayrıca vatandaşlar, e-Nabız üzerinden randevu alabilmekte, kan ve kemik iliği bağışı bildiriminde bulunabilmekte ve organ bağışı yapabilmektedir. Giyilebilir teknolojilerin entegre edilebildiği e-Nabız sistemine vatandaşlar, akıllı bileklikleri ya da kablosuz özellikli şeker, tansiyon gibi cihazlardan elde ettikleri sağlık bilgilerini e-Nabız hesaplarına kaydedebilmektedir. Sistemin mobil uygulamasında yer alan 112 acil butonu ile acil durumlarda konum ve acil sağlık bilgilerini acil ekipleriyle paylaşabilmektedir.
Bununla birlikte e-Nabız sisteminde ebeveynler 18 yaşına kadar olan çocuklarına ait sağlık verilerini görebilmekte, takvim bilgisi ile geçmiş randevu bilgilerine erişebilmektedir.
e-Nabız’da bireylerin hayat boyu sağlık kayıtlarını tutabilmesi sayesinde teşhis ve tedavi süreleri hem kalite hem de hız bazında artış göstermekte ve buna ek olarak, hasta-hekim arasında güçlü bir iletişim ağı sağlanmaktadır.
• e-Nabız kullanıcı sayısı: 2019 Ağustos ayı itibariyle 12 milyon.
• Kan bağış bildiriminde bulunan kişi sayısı: 23 bin.
• Organ bağışlayan kişi sayısı: 103 bin 700.
• Bağışlanan organ sayısı: 1 milyon 580 bin.
• e-Nabız sisteminde ebeveynlerin çocuklarına ait sağlık verilerinin gösterilmesi, takvim bilgisi ile geçmiş randevu bilgilerinin görüntülenmesi, vatandaşların ilaç ve epikrizin bilgilerinin mobil tarafta görüntülenebilmesi imkanı sağlanarak e-Nabız mobil için yeni servisler eklenerek kullanımının iyileştirilmesi sağlandı.
• e-Nabız, Birleşmiş Milletler Dünya Bilgi Toplumu İnisiyatifi kapsamında verilen ve 178 ülkeden 400’den fazla projenin yarıştığı Dünya Zirve Ödülleri’nde (WSA-World Summit Award) “En İyi Sağlık Uygulaması” seçilerek Türkiye’de bir ilki gerçekleştirdi.
• 13. eTürkiye (eTR) Ödülleri Töreni’nde “Kamudan Vatandaşa En İyi Uygulama Ödülü”ne layık görülen e-Nabız Sistemi 2017 yılında “En İyi Gelişim Gösteren Proje Ödülü” nü aldı.

e-Rapor Sistemi
Manuel ortamda ve kağıt üzerinde yürütülen tüm sağlık raporu işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleşmesinin sağlanması amacıyla oluşturulan e-Rapor Sistemi doğum raporları, engelleri raporları, istirahat raporları ve diğer rapor çeşitlerine göre hazırlanan bileşenlerden oluşmaktadır. Bu sistemde, ilgili sağlık personeli tarafından sağlık raporlarının elektronik ortamda üretilmesi, elektronik imza ile kayıt altına alınması ve üretilen raporların ilgili kurumlarla paylaşılması planlanmaktadır.
Bu sistemle birlikte, sağlık kuruluşlarında oluşan farklı raporların ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşılması ve vatandaşın istediği anda kendisine ait raporlara e-Devlet kapısı üzerinden ulaşabilmesi mümkün kılınmaktadır.
Böylece hem vatandaşa sunulan hizmet kalitesi ve vatandaş/hekim memnuniyeti sağlanacak, hem standardizasyonun sağlanmasıyla veriye dayalı kamu politikaları geliştirilebilecek, hem de kırtasiye maliyetinin, zaman kaybının ve iş gücü kaybının önüne geçilecek.
e-Rapor sistemi içerisinde e-Doğum, e-Yoklama, e-Sürücü, e-Engelli, e-Sporcu ve e-Asker raporları yer almaktadır. Mart ayı itibariyle tüm ülkede kullanıma açılan e-Doğum bileşeni sayesinde, doğum sonrasında ilgili sağlık kuruluşları, doğuma ilişkin bilgiler girmekte ve doğum raporu elektronik imzalı şekilde üretilebilmektedir. İmzalama işleminin ardından ilgili bilgiler Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile elektronik ortamda paylaşılarak işlem tamamlanmaktadır.
Yeni kimlik kartı entegrasyon sürecinin tamamlanması ile birlikte de ailenin talep etmesi durumunda, rapor aşamasında çocuğa ait kimlik bilgileri elektronik ortamda Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile paylaşılarak kimlik kartı otomatik olarak basılabilmektedir. Oluşturulan kimlik kartı, aile tarafından istenen adrese gönderilmektedir. Bu sayede vatandaş herhangi bir nüfus müdürlüğüne gitmeden kimlik kartını evinden teslim alabilmektedir.

Teletıp/Teleradyoloji Sistemi
Teletıp Sistemi’nde, yurt genelindeki hastanelerin radyoloji bilgi sistemlerindeki Bilgisayarlı Tomografi, MR, Ultrason, EKG, Röntgen vb. tüm radyolojik görüntüler toplanarak merkezi veritabanında her bir hastanın kendi dosyası altında toplanmaktadır. Hastalar ve hekimler mobil cihazlar da dahil olmak üzere tüm internet tarayıcıları üzerinden görüntülere doğrudan erişip kendi görüntülerini paylaşabilmektedir. Ayrıca doktorlar uzaktan rapor yazabildiği gibi karşılıklı telekonsültasyon yapabilmektedir.
• Sisteme entegre hastane sayısı 1032.
• Sisteme kayıtlı vatandaş sayısı 50 milyonun üzerinde.
• Sistemdeki çekim sayısı 108 milyon.

Engelsiz Sağlık İletişim Merkezi (ESİM)
Engelli vatandaşlarımızın; acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi ile canlı olarak iletişime geçebildikleri, Merkezi Hekim Randevu Sistemi’nden randevu talebinde bulunabildikleri, muayene sırasında yine canlı tercüme hizmeti alabildikleri bir mobil uygulama hizmeti olan Engelsiz Sağlık İletişim Merkezi (ESİM) hizmete alındı ve 14. eTürkiye (eTR) Ödülleri Töreni’nde “Kamudan Vatandaşa En İyi Uygulama Ödülü”nü almaya hak kazandı.

Dijital Hastane Çalışmaları (HIMSS)
HIMSS (Healthcare Information and Management Systems Society) Avrupa EMRAM adı altında hastanelerin dijitalleşmesine yönelik derecelendirme kriteri geliştirmiştir. EMRAM, hastanelerin elektronik tıbbi kayıt yeteneklerini en temel hizmetlerden kağıtsız tıbbi kayıt ortamına kadar genişleyen bir aralıkta ele almaktadır. HIMSS Avrupa, EMRAM ile 6. ve 7. Seviyeye gelmiş olan hastaneleri uluslararası HIMSS organizasyonlarında ilan ederek akreditasyon belgesi vermektedir.
• Avrupa’da HIMSS tarafından seviye 7 olarak derecelendirilen toplam 4 hastaneden 1’i Türkiye’de yer almaktadır.
• 2017 yılında HIMSS çalışmalarına ağırlık verildi ve ülkemizde 12 olan Seviye 6 hastane sayısı 140’a çıkarıldı.

Karar Destek Sistemi (KDS)
Sağlık hizmetlerine ilişkin, denetim, izleme-ölçme-değerlendirme, politika belirleme, karar verme etkinliğini ve verimliliğini artırmak için; sağlık veri sağlayıcılarından ve diğer sistemlerden gerçek zamanlı olarak veri toplayan ve sonrasında çeşitli karar alma düzeylerindeki kullanıcıların bu verilere bağlı istatistik ve göstergelere erişimini sağlayan sistemdir.

Mekansal İş Zekası (MİZ)
Sağlık Bakanlığında doğru karar verme süreçleri için mekânsal özelliklerin analiz edildiği (mekânsal veri madenciliği), ilişkilendirildiği ve zenginleştirilmiş etkin bir “mekânsal iş zekâsı platformu” sunmak üzere bu proje geliştirildi. Proje, içerisinde birçok mekânsal veri madenciliği analizlerinin yer aldığı, standartlaşmış, yeni analizlerin eklenebildiği, veri katmanı servisleri ve her türlü veri içeriği olan doküman ile beraber çalışan, etkin bir karar destek mimarisi ortaya konmuştur. Bunun sonucunda üretilen anlamlı bilgi ise karar vericilere sağlıklı bir ortam hazırlamaktadır. MİZ ile harita üzerinde adres, tanı, tedavi, sevk ve başvuru sebebi bazında hasta hareketleri, bulaşıcı hastalıkların takibi, sağlık tesisi, 112 istasyonu ve Aile Sağlığı Merkezi yeri planlamasına ilişkin detaylı analizler, solunum hastalıkları ile hava kirliliği ilişkisi gibi veriler sunulmaktadır.

Kaynak: Perspektif 2018

X
X